Czym jest kasowy PIT?

Czym jest kasowy PIT?
Marek Cieślak

Marek Cieślak

Prezes CGO Finance

Kasowy PIT to jedna z zapowiedzi premiera Donalda Tuska, którą wymienił w swoim exposé. W świetle obecnych przepisów za przychód uważa się kwoty należne, nawet jeśli nie zostały otrzymane. Przyjrzyjmy się poniżej, czym jest i co wiąże się z kasowym PIT-em.

Spis treści

Kasowy PIT – obowiązujący stan prawny

Już dziś można wyróżnić swoisty mechanizm zabezpieczający przedsiębiorców. W przypadku nieotrzymania zapłaty przez 90 dni od terminu płatności wskazanego na fakturze przedsiębiorca może skorzystać z tzw. ulgi na złe długi i skorygować przychód.

Czy jest to dobre rozwiązanie?

  1. Przedsiębiorca może skorygować przychód dopiero po upływie 90 dni od terminu płatności wskazanego na fakturze. Do tego momentu wykazuje on przychód do opodatkowania, w zależności od sposobu rozliczenia, może więc być zobowiązany do zapłacenia zaliczki na podatek od tej kwoty lub podatku.
  2. Przedsiębiorca nie zawsze może skorzystać z tzw. ulgi na złe długi. Nie może tego dokonać:
  • w trakcie postępowania restrukturyzacyjnego, upadłościowego lub likwidacji,
  • jeśli minęły 3 lata od końca roku kalendarzowego, w którym wystawił fakturę lub zawarł umowę,
  • jeśli transakcja dotyczy podatnika, którego przychody opodatkowane są za granicą.

Kasowy PIT – jakie korzyści i wątpliwości się z nim wiążą?

Zgodnie z założeniami, momentem powstania przychodu w PIT kasowym zasadniczo byłaby chwila rzeczywistego otrzymania kwoty danej należności. Kasowy PIT mógłby więc stanowić odpowiedź na problemy wiążące się z korzystaniem ze wspomnianej ulgi na złe długi. Nie jest jednak możliwa jednoznaczna ocena tej instytucji bez zapoznania się z konkretnymi rozwiązaniami i projektem ustawy.

W swoim exposé premier Donald Tusk wspomniał jedynie PIT kasowy. Można więc założyć, że z nowego rozwiązania nie będą mogli skorzystać podatnicy CIT.

Kasowy PIT prawdopodobnie narzuci na przedsiębiorców obowiązek śledzenia płatności w celu uchwycenia momentu jej otrzymania. Nie będzie to problematyczne w odniesieniu do mniejszych przedsiębiorstw, jednak może nastręczyć problemów większym firmom.

Kasowy PIT – czy każdy przedsiębiorca z niego skorzysta?

W odniesieniu do niektórych przedsiębiorców kasowy PIT może wywołać większe utrudnienia niż korzyści. W szczególności, jeśli zmiany dotyczyć będą również ustalania momentu rozpoznawania kosztów uzyskania przychodów. W przypadku odroczenia momentu powstania przychodu do momentu uzyskania zapłaty, ustawodawca może dążyć również do odroczenia momentu rozpoznania kosztów uzyskania tego przychodu. W takiej sytuacji doszłoby do skomplikowania sposobu rozliczania kosztów. Jeśli jednak takie rozwiązanie nie zostanie przyjęte, pojawi się problem współmierności przychodów i kosztów dla celów podatkowych. W związku z tym, że przepisy w wielu miejscach odwołują się do momentu rozpoznawania kosztów, zwłaszcza tych bezpośrednio związanych z przychodem, wymagałoby to licznych zmian w ustawie.

Należałoby rozważyć, czy kasowy PIT nie powinien zostać wprowadzony raczej jako rozwiązanie dobrowolne, nie zaś obowiązkowe. Wówczas podatnik sam mógłby podjąć decyzję, które z rozwiązań jest dla niego korzystniejsze.

Kiedy należy złożyć deklaracje podatkowe roczne w podatkach 2024 PIT oraz CIT? Jakie są limity małych podatników VAT, PIT oraz CIT? Odpowiadamy w tym artykule

Kasowy PIT – czy wpłynie na rozpoznawanie kosztów u nierzetelnego kontrahenta?

Kolejna wątpliwość dotyczy wpływu PIT kasowego na rozpoznawanie kosztów u nierzetelnego kontrahenta. Jeśli kasowy PIT będzie się wiązał ze zmianami w tym zakresie, należy uściślić, czy będzie dotyczyć nierzetelnych płatników będących wyłącznie podatnikami PIT, czy również CIT.

Na gruncie obowiązujących przepisów, nierzetelni kontrahenci są zasadniczo zobowiązani do korekty kosztów, jeśli zwłoka w zapłacie przekracza 90 dni od terminu płatności. To rozwiązanie wiąże się ze wspomnianą ulgą na złe długi w podatku dochodowym i gwarantuje symetryczne spojrzenie na przychody i koszty obu stron transakcji. W braku stosownych zapisów podmiot, który otrzymuje fakturę, jest uprawniony do rozpoznania kosztów mimo niezapłacenia. Może to wywoływać nadużycia w celu osiągania korzyści podatkowych.

Kasowy PIT – podsumowanie

Kasowy PIT stanowi odpowiedź na bieżące problemy dotyczące zabezpieczenia przedsiębiorców. Co do zasady, momentem powstania przychodu w PIT kasowym byłby moment rzeczywistego otrzymania kwoty tej należności. Czy byłoby tak zawsze i w zakresie każdego z przychodów? Jakie byłyby wyjątki bądź dodatkowe wymogi do zrealizowania? By odpowiedzieć na te pytania, musimy zaczekać do chwili opublikowania choćby projektu ustawy.

Jeśli zainteresował Cię powyższy wpis i chcesz wiedzieć więcej na poruszony w nim temat zapraszamy do współpracy. Nasi specjaliści są do Twojej dyspozycji. Skontaktuj się już dzisiaj i daj sobie pomóc.

Wyróżniony ekspert

Marek Cieślak

Prezes CGO Finance