Międzynarodowe Standardy Rachunkowości (MSR) i ich stosowanie w kontekście polskiej ustawy o rachunkowości

Międzynarodowe Standardy Rachunkowości (MSR) i ich stosowanie w kontekście polskiej ustawy o rachunkowości
Marek Cieślak

Marek Cieślak

Prezes CGO Finance

Rozwój międzynarodowych relacji gospodarczych i kapitałowych wymusza na przedsiębiorcach dostosowanie się do globalnych standardów, w tym do Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (MSR). W niniejszym artykule przybliżymy, czym są MSR, jaki jest ich cel oraz zakres zastosowania w polskich przepisach o rachunkowości.

Omówimy także, jakie podmioty w Polsce mają obowiązek stosowania MSR oraz jakie korzyści niesie za sobą ich implementacja. Dowiesz się również, jak MSR wpływają na prezentację danych finansowych oraz na wycenę aktywów i pasywów.

Międzynarodowe standardy rachunkowości (MSR)

Poszukujesz doświadczonego księgowego, który sprosta księgowości przedsiębiorstwa o Twoim profilu działalności?

Od wielu lat zajmujemy się outsourcingiem usług księgowych i kadrowo-płacowych dla firm międzynarodowych i lokalnych. Nasze unikalne w skali kraju doświadczenie pozwala nam świadczyć usługi na najwyższym poziomie. Zapraszamy do kontaktu!

Czym są Międzynarodowe Standardy Rachunkowości?

W jednym z ostatnich artykułów pisaliśmy o Krajowych Standardach Rachunkowości. Stanowią one pomoc w prawidłowym ujmowaniu operacji gospodarczych w obszarach, których nie precyzuje polska ustawa o rachunkowości.

Międzynarodowe Standardy Rachunkowości lub też Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej, określane w ustawie o rachunkowości jako MSR, stanowią konsekwencję rozwoju międzynarodowego rynku kapitałowego oraz zwiększającej się ilości transakcji o charakterze międzynarodowym. Stało się to szczególnie istotne po wzroście znaczenia Unii Europejskiej oraz OECD (Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju, ang. Organisation For Economic Co-operation and Development).

Międzynarodowe standardy rachunkowości (MSR) - segregatory

Jaki jest cel Międzynarodowych Standardów Rachunkowości?

Zarówno Międzynarodowe Standardy Rachunkowości jak i Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej ustalono w odpowiedzi na potrzebę ujednolicenia zasad sprawozdawczości finansowej obowiązujących w różnych państwach. Decyzja o ich powołaniu miała charakter czysto praktyczny.

Na przestrzeni ostatnich kilkudziesięciu lat zdecydowanie wzrosła ilość transakcji oraz współprac pomiędzy podmiotami mającymi siedzibę w różnych krajach. Wiedza w zakresie danych finansowych kontrahentów oraz zasad i organizacji prowadzenia przez nich rachunkowości stanowi bardzo ważny element współpracy. W praktyce pojawił się więc problem z zakresu ujmowania tych danych w sprawozdaniach finansowych.

Międzynarodowe standardy rachunkowości (MSR) - wykres

Różnice dotyczyły wielu aspektów, do których zaliczyć należy m.in.:

  • sposób prezentacji danych finansowych,
  • ujawnianie przychodów i kosztów w księgach rachunkowych,
  • wycenę aktywów i pasywów.

Odpowiedzią na powyższe problemy miały być właśnie Międzynarodowe Standardy Rachunkowości.

Jakie obszary regulują Międzynarodowe Standardy Rachunkowości?

Międzynarodowe Standardy Rachunkowości określają m.in.:

  • sposób prezentacji danych finansowych,
  • metody wyceny poszczególnych składników aktywów i pasywów,
  • zakres informacji, jaki należy ujawnić w sprawozdaniu finansowym,
  • sposób prezentacji sprawozdania z przepływów środków pieniężnych.

Podstawa prawna stosowania Międzynarodowych Standardów Rachunkowości w Polsce

Podstawa prawna do wprowadzenia Międzynarodowych Standardów Rachunkowości do porządku prawnego Wspólnoty zawarta jest w Rozporządzeniu 1606/2002 Parlamentu Europejskiego oraz Rady w sprawie stosowania międzynarodowych standardów rachunkowości.

Jednakże zakres ich stosowania jest różny w różnych krajach. Wiele państw przyjęło MSR jako krajowy standard rachunkowości. Sytuacja ta nie dotyczy Polski, która wszelkie kwestie dotyczące prowadzenia rachunkowości uregulowała w ustawie o rachunkowości.

Jeżeli jakaś kwestia nie została w niej uregulowana, zastosowanie znajdą Krajowe Standardy Rachunkowości. Dopiero w następnej kolejności należy kierować się standardami międzynarodowymi.

Istnieje jednak w Polsce określona grupa podmiotów, w przypadku których stosowanie Międzynarodowych Standardów Rachunkowości jest obligatoryjne.

Międzynarodowe standardy rachunkowości (MSR) - segregator

Jakie jednostki mają obowiązek stosowania Międzynarodowych Standardów Rachunkowości?

Art. 55 ust. 5 ustawy o rachunkowości wskazuje dwa rodzaje jednostek, które mają obowiązek stosowania MSR. W świetle tego przepisu obligatoryjnie regulacje zawarte w standardach międzynarodowych przy sporządzaniu skonsolidowanych sprawozdań finansowych stosują:

  • emitenci papierów wartościowych, o których mowa w art. 4 rozporządzenia (WE) nr 1606/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 19 lipca 2002 roku w sprawie stosowania międzynarodowych standardów rachunkowości,
  • banki.

Podmioty, które mogą dobrowolnie stosować Międzynarodowe Standardy Rachunkowości

Ustawodawca określił również katalog jednostek, które mogą dobrowolnie sporządzać jednostkowe lub skonsolidowane sprawozdania finansowe zgodnie z MSR. Przy czym decyzję w sprawie sporządzania jednostkowych lub skonsolidowanych sprawozdań finansowych zgodnie z MSR podejmuje odpowiednio organ zatwierdzający lub organ zatwierdzający jednostki dominującej.

W przypadku jednostkowych sprawozdań finansowych dobrowolnie MSR stosuje się do:

  • emitentów papierów wartościowych dopuszczonych, emitentów zamierzających ubiegać się lub ubiegających się o ich dopuszczenie do obrotu na jednym z rynków regulowanych krajów Europejskiego Obszaru Gospodarczego (art. 45 ust. 1a ustawy o rachunkowości),
  • jednostek wchodzących w skład grupy kapitałowej, w której jednostka dominująca sporządza skonsolidowane sprawozdanie finansowe zgodnie z MSR (art. 45 ust. 1b ustawy),
  • oddziałów przedsiębiorcy zagranicznego, jeżeli przedsiębiorca ten sporządza sprawozdanie finansowe zgodnie z MSR (art. 45 ust. 1e ustawy).
Międzynarodowe standardy rachunkowości (MSR) - faktura

W przypadku skonsolidwanych sprawozdań finansowych dobrowolnie MSR stosuje się do:

  • emitentów papierów wartościowych zamierzających ubiegać się lub ubiegających się o ich dopuszczenie do obrotu na jednym z rynków regulowanych krajów Europejskiego Obszaru Gospodarczego (art. 55 ust. 6 ustawy o rachunkowości),
  • jednostek dominujących niższego szczebla, wchodzących w skład grupy kapitałowej, w której jednostka dominująca wyższego szczebla sporządza skonsolidowane sprawozdanie finansowe zgodnie z MSR (art. 55 ust. 7 ustawy o rachunkowości).

Jeśli zainteresował Cię powyższy wpis i chcesz wiedzieć więcej na poruszony w nim temat, zapraszamy do współpracy z nami. Specjaliści z naszego biura rachunkowego w Warszawie są do Twojej dyspozycji, skontaktuj się już dzisiaj i daj sobie pomóc.

Wyróżniony ekspert

Marek Cieślak

Prezes CGO Finance